Nuôi gà đẻ trứng không bắt đầu ở ngày nhặt được quả trứng đầu tiên. Phần quan trọng nằm ở cả giai đoạn trước đó: đàn hậu bị có phát triển ổn định không, khi vào đẻ có được ăn đúng loại thức ăn, uống đủ nước, có chỗ đẻ yên tĩnh và ít bị xáo trộn hay không.
Với mô hình nhỏ, cách dễ làm nhất là nhìn cả đàn theo từng giai đoạn thay vì cố tìm một “mẹo kích đẻ”. Nếu mới bắt đầu nuôi gà, có thể xem trước phần tổng quan về cách nuôi gà trong mô hình nhỏ.
Nuôi gà đẻ trứng bắt đầu từ giai đoạn hậu bị
Gà hậu bị là đàn mái đang lớn nhưng chưa bước hẳn vào giai đoạn sinh sản. Đây là lúc mình cần ưu tiên cho đàn phát triển đều, khỏe, quen chuồng và có nếp ăn uống ổn định. Đẩy dinh dưỡng theo kiểu “càng bổ càng nhanh đẻ” không phải cách tốt để thay cho việc nuôi đúng giai đoạn.
Nuôi đàn phát triển cân đối, ăn thức ăn phù hợp lứa tuổi, có nước sạch và môi trường ổn định.
Chuẩn bị ổ đẻ, quan sát mào, vóc dáng, hành vi tìm ổ và chuyển dần sang chế độ dành cho gà đẻ theo hướng dẫn của loại thức ăn đang dùng.
Theo dõi xu hướng của cả đàn qua nhiều ngày, không lấy một buổi hoặc một vài quả trứng đầu tiên để kết luận năng suất.
Gà mái có cần gà trống mới đẻ trứng không?
Không. Gà mái vẫn đẻ trứng khi trong đàn không có gà trống. Gà trống chỉ cần thiết khi mục tiêu là tạo trứng có phôi để ấp nở gà con.
Điều này khá quan trọng với hộ nuôi trứng ăn trong gia đình: không cần giữ một con trống chỉ để “kích” đàn mái đẻ. Thứ cần theo dõi vẫn là sức khỏe đàn, dinh dưỡng, nước, ánh sáng, môi trường và giai đoạn sinh sản.
Sáu việc nên nhìn trước khi hỏi vì sao gà đẻ ít
Những ngày đầu thường chưa phản ánh được cả chu kỳ. Trong cùng một đàn, các con cũng có thể bắt đầu không đúng cùng một ngày.
Cám hoặc khẩu phần cân đối cho gà đẻ nên là phần chính. Thóc, rau, côn trùng hay đồ bổ sung chỉ nên là phần phụ, không thay thế khẩu phần nền.
Đàn đẻ cần uống đều. Máng cạn, nước bẩn hoặc vị trí uống bất tiện đều là thứ nên kiểm tra trước khi nghĩ tới thuốc hay chất bổ sung.
Độ dài ngày có ảnh hưởng tới hoạt động sinh sản. Nếu dùng đèn bổ sung thì cần một lịch ổn định; nếu không dùng, phải đọc sản lượng theo điều kiện ánh sáng tự nhiên của đàn.
Thay chuồng, bắt đuổi nhiều, nóng bí, ẩm, tiếng động hoặc bị con khác mổ đều có thể làm nếp sinh hoạt của đàn xáo trộn.
Nếu đàn giảm ăn, ủ rũ, sụt thể trạng, phân thay đổi rõ hoặc có biểu hiện bệnh, cần tách việc “đẻ ít” khỏi câu chuyện dinh dưỡng đơn thuần và kiểm tra sức khỏe trước.
Phần theo dõi đàn, chuồng, ổ đẻ và các việc làm hằng ngày được tách riêng thành một bài về chăm sóc gà đẻ. Riêng chuyện cám, thóc, rau, khoáng và các nguồn bổ sung cũng được tách thành bài thức ăn để không nhồi quá nhiều chi tiết vào phần tổng quan này.
Ổ đẻ có làm gà đẻ nhiều trứng hơn không?
Ổ đẻ không nên được hiểu là một cách làm tăng số trứng về mặt sinh học. Giá trị chính của ổ là cho mái một chỗ tương đối yên tĩnh, sạch và dễ tìm để đẻ, từ đó giảm tình trạng đẻ lung tung trên nền, trứng bẩn hoặc dễ bị giẫm vỡ.
Ánh sáng có ảnh hưởng tới gà đẻ, nhưng không phải cứ bật đèn lâu là tốt
Trong các hệ thống nuôi hướng tới sản lượng quanh năm, người nuôi thường quản lý thời gian chiếu sáng để duy trì hoạt động sinh sản. Nhưng ánh sáng không nên được tách khỏi dinh dưỡng, thể trạng và thời gian nghỉ tối của đàn.
Ở mô hình gia đình, có hai hướng rõ ràng: dùng một chương trình đèn ổn định để hỗ trợ sản lượng hoặc chấp nhận sản lượng biến động theo ánh sáng tự nhiên. Điều không hợp lý là hôm bật đèn rất muộn, hôm tắt sớm, thay đổi thất thường rồi lại đánh giá đàn chỉ qua số trứng của một vài ngày.
Ghi chép từ Cô Ba Bi Farm: đàn mới vào đẻ chưa thể nhìn bằng một con số
Đàn mái Ai Cập và Hoa Mơ của Farm
Có giai đoạn đàn mái ở Farm vào khoảng 7 tháng tuổi và mới bắt đầu đẻ khoảng hai tuần. Số trứng lúc đó còn thấp. Thức ăn nền là cám gà đẻ, Farm có bổ sung một ít thóc và sâu canxi; đàn nuôi trong chuồng có ánh sáng ban ngày và không bật đèn kéo dài buổi tối để thúc đẻ.
Với chính đàn này, điều hợp lý hơn là tiếp tục theo dõi xu hướng khi đàn ổn định dần thay vì thấy vài ngày ít trứng rồi lập tức đổi cám, tăng hàng loạt chất bổ sung hoặc coi đó là một “bệnh”. Hai giống trong đàn cũng được ghi riêng ở phần gà Ai Cập và gà Hoa Mơ.
Khi gà mới vào đẻ, nên theo dõi xu hướng thay vì chạy theo từng ngày
Một cuốn sổ đơn giản đôi khi hữu ích hơn việc mua thêm một loại thuốc bổ. Chỉ cần ghi số trứng thu được, lượng thức ăn có thay đổi rõ không, đàn có bỏ ăn hay căng thẳng không, thời tiết có thay đổi mạnh không và có con nào biểu hiện khác thường.
Sau một khoảng theo dõi đủ dài, mình mới nhìn được vấn đề nằm ở cả đàn hay chỉ một vài con, do giai đoạn mới vào đẻ hay do một thay đổi trong cách nuôi. Nếu sau này mở rộng số lượng, phần bố trí chuồng, ổ, máng và cách ghi nhận đàn cần được xem như một bài toán riêng của mô hình chứ không chỉ là “nuôi thêm vài con”.
Ba phần nên tách ra khi muốn làm kỹ hơn
Từ nuôi đàn tới việc thu và dùng trứng là hai câu chuyện khác nhau
Bài này dừng ở việc đưa đàn từ hậu bị tới giai đoạn vào đẻ. Khi đã có trứng, việc thu, giữ sạch, quan sát vỏ và bảo quản được tách sang bài trứng gà tại Farm.
Nếu muốn xem phần sản phẩm được Farm tách riêng khỏi nội dung kỹ thuật, có thể vào trang trứng gà từ Cô Ba Bi Farm. Trang sản phẩm và bài kiến thức được giữ riêng để không biến câu chuyện nuôi đàn thành một bài bán hàng.
Kết lại: đẻ trứng là kết quả của cả quá trình, không phải một mẹo riêng lẻ
Với đàn nhỏ, nền tảng vẫn là nuôi hậu bị ổn định, chuyển sang thức ăn phù hợp khi vào đẻ, luôn có nước, chuẩn bị ổ đẻ, giữ môi trường ít xáo trộn và theo dõi đàn đủ lâu để nhận ra xu hướng. Ánh sáng và các chất bổ sung đều có vai trò, nhưng không nên dùng để che đi một khẩu phần nền hoặc cách chăm chưa ổn.
Cô Ba Bi Farm ghi lại nội dung theo đúng những gì đang làm và đang quan sát ở đàn gà của mình. Những con số theo từng thời điểm chỉ là dữ liệu của đàn Farm, không phải chuẩn cố định cho mọi giống và mọi cách nuôi.